TROPILAELAPS.

ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΠΙΘΑΝΗ ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΚΑΡΕΩΣ TROPILAELAPS 

Η Τουρκία πρέπει αυτή τη στιγμή, να αντιμετωπίζεται ως περιοχή σημαντικού κινδύνου εισαγωγής του Tropilaelaps, όχι όμως ως χώρα με  επιβεβαιωμένη προσβολή.

 Από τη στιγμή που θα επιβεβαιωθεί επίσημα η εγκατάσταση του επικίνδυνου  ακάρεος στη γειτονική χώρα, θα πρέπει να θεωρηθεί και δυνητικά επίφοβη για την εισαγωγή του στην Ελλάδα μέσω μελισσών που εισάγονται κρυφά ή φανερά από την Τουρκία ή και από αφεσμούς που περνούν τα γειτονικά σύνορα και να παρθούν μέτρα. Το ίδιο δυστυχώς θα πρέπει να γίνει με τη Κύπρο, όπου οι κατεχόμενες περιοχές και Τουρκία είναι «συγκοινωνούντα δοχεία». Ήδη, έχει διαπιστωθεί ότι η κυπριακή φυλή μελισσών έχει διασταυρωθεί με την Apis mellifera analoliaca  που είναι η ιθαγενής φυλή της Τουρκίας. 

Η  σημαντικότερη άμυνα για την Ελλάδα είναι η  βιοασφάλεια, η  συστηματική επιτήρηση και η  άμεση εργαστηριακή επιβεβαίωση οποιουδήποτε ύποπτου δείγματος. Η άμεση επικοινωνία με τους αρμόδιους φορείς επιβάλλεται.

Το παράσιτο Tropilaelaps mercedesae αποτελεί έναν από τους πλέον επικίνδυνους εξωπαρασιτικούς εχθρούς της Apis mellifera, γιατί εμφανίζει ταχύτερο κύκλο αναπαραγωγής και μεγαλύτερη αναπαραγωγική ικανότητα από το άκαρι Varroa destructor. Πλεονεκτεί έναντι του βαρρόα γιατί βρίσκεται στο μεγαλύτερο διάστημα της ζωής του εντός του κλειστού κελιού, όπου προστατεύεται από τα  ακαρεοκτόνα σκευάσματα κυψέλης.  Χωρίς γόνο δεν μπορεί να ζήσει παρά μόνο μερικές ημέρες. Σε μελίσσια χωρίς γόνο, ζει στις ακμαίες μέλισσες μόνο 1-3 ημέρες.  Η ιδιαίτερη αυτή εξάρτησή του από τον γόνο είναι ταυτόχρονα μεγάλο πλεονέκτημα αλλά και μεγάλη αδυναμία. Πάνω σ’ αυτό ακριβώς το σημείο στηρίζεται και η όλη στρατηγική αντιμετώπισής του. Η στέρηση της τροφής και του χώρου αναπαραγωγής του σε συνδυασμό με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή με μυρμηκικό οξύ μπορούν να δώσουν λύσεις.

Αντίθετα με το βαρρόα, ο στόχος εκρίζωσης του Tropilaelaps είναι εφικτός, χρειάζεται όμως οργάνωση, μεθοδικότητα και καθοδήγηση, στοιχεία που αυτή την στιγμή απουσιάζουν από την ελληνική μελισσοκομία. Μεμονωμένες προσπάθειες μπορούν να δώσουν ικανοποιητικά αποτελέσματα. Εάν όμως δεν συνεργαστούν και συντονιστούν τα γειτονικά μελισσοκομεία, το αποτέλεσμα θα είναι προσωρινό λόγω της ιδιαίτερα μεγάλης ταχύτητας επαναμόλυνση που παρουσιάζει το νέο άκαρι. 

Η Ελλάδα ειδικά, θα πρέπει να δώσει μεγαλύτερο βάρος στην έγκαιρη ανίχνευση και στην αποτροπή της διασποράς παρά στην αναζήτηση ενός «μαγικού» φαρμάκου αντιμετώπισης. Εάν το Tropilaelaps εντοπιστεί νωρίς σε μια νέα περιοχή, μπορεί να περιοριστεί η εξάπλωσή του χωρίς κάψιμο των μελισσιών και καταστροφή ολόκληρων μελισσοκομείων. 

Το Tropilaelaps φαίνεται με γυμνό μάτι και έχει χαρακτηριστική εμφάνιση. Είναι κοκκινωπό/ερυθροκάστανο, έχει επίμηκες σώμα. Δεν κρύβεται στους κοιλιακούς στερνίτες όπως κάνει το βαρρόα και κινείται πολύ γρήγορα πάνω στην κηρήθρα. Την κίνηση αυτή  ο έμπειρος μελισσοκόμος μπορεί να την εντοπίσει εύκολα και άμεσα με γυμνό μάτι . Όπως όλα τα ακάρεα έχει 8 πόδια, αλλά τα δύο μπροστινά είναι μακρύτερα και κινούνται συνεχώς για την επόπτευση του χώρου, δίνοντας την εντύπωση εντόμου με έξι πόδια που κινεί πολύ γρήγορα τις κεραίες του.  

Στο διαδίκτυο υπάρχουν αρκετά βίντεο σχετικά με το θέμα της αναγνώρισης και παρακάτω δίνονται διευθύνσεις όπου οι ενδιαφερόμενοι μελισσοκόμοι μπορούν να προστρέξουν για να εξεικειωθούν τουλάχιστο οπτικά με την εικόνα του ακάρεως αυτού. 

https://www.youtube.com/watch?v=SJKUrp8bt84

https://www.projectapism.org/videos-1/v/7dgrtz58sg4zndag6pcw3hs392s98j

https://www.youtube.com/watch?v=YgvNIxyC09c

Μέρος άρθρου που δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος της Μελ. Επιθεώρησης

πηγή: Ανδρέας Θρασυβούλου, καθηγητής Μελισσοκομίας, Α.Π.Θ