Είναι έρπων ετήσιο φυτό, το οποίο είναι αυτοφυές της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας.
Είναι ένα περίεργο βότανο, το οποίο αν και δηλητηριώδες, χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς σκοπούς από την αρχαιότητα.
Οι καρποί περιέχουν τη δηλητηριώδη ουσία ελατηρίνη/elaterin.
Φτάνει σε ύψος τα 30 εκατοστά και σε διάμετρο το ένα μέτρο.
Κάνει έντονα κίτρινα μονόοικα άνθη, δηλαδή τα άνθη είναι είτε αρσενικά είτε θηλυκά, αλλά υπάρχουν δύο άνθη πάνω στο βότανο, έτσι μπορεί να αυτογονιμοποιηθεί.
Η ανθοφορία του διαρκεί από τον Ιούνιο μέχρι το Αύγουστο.
Το επιστημονικό όνομά του το φυτό το πήρε επειδή όταν κάποιος αγγίξει τους ώριμους καρπούς, αυτοί ανοίγουν και οι σπόροι εκτοξεύονται παντού.
Οι καρποί καλύπτονται από τριχίδια.
Όλα τα μέρη του βοτάνου έχουν γεύση πικρή και δυσάρεστη.
Σύμφωνα με τον Henri Braconnot περιέχει μια αμυλώδη ουσία, μια εκχυλισματική ουσία, όχι καθαρτική, φυτικό λεύκωμα και διάφορα άλατα.
Το 1831 απομονώθηκε ένα κύριο συστατικό της πικραγκουριάς που ονομάστηκε ελατηρίνη/elaterin.
Η ελατηρίνη είναι μια πικρή λευκή κρυσταλλική δηλητηριώδης καθαρτική ουσία που λαμβάνεται ειδικά από την πικραγγουριά και την άγρια κολοκύθα/Citrullus colocynthis
Η ελατηρίνη είναι αυτή που δίνει στο χυμό των καρπών της πικραγγουριάς την εξαιρετικά πικρή και δριμεία γεύση.
Ιστορικά στοιχεία:
Φυτό πολύ γνωστό από την αρχαιότητα.
Το θεωρούσαν πανφάρμακο για όλες τις αρρώστιες και το καλλιεργούσαν στους κήπους για ιατρική χρήση.
Ο Ιπποκράτης το συνιστούσε για καρκίνους του πεπτικού συστήματος –“καρκίνου γενομένου, διδόναι πίνειν ελατήριον”-, σημειώνοντας ότι ο ασθενής έπρεπε να είναι σε καλή φυσική κατάσταση για να το πιει, μια και το ρόφημα είναι ισχυρό καθαρτικό.
Ο Ιπποκράτης αναφέρει ακόμη πως έδωσε σε μια κατσίκα να φάει πικραγγουριά για να δώσει το γάλα της να το πιει ένα παιδάκι για καθάρσιο.
Ο τρόπος χορήγησης τέτοιου καθάρσιου ήταν γνωστός από την αρχαιότητα.
Ο Πλίνιος αναφέρει ότι από τη πικραγγουριά παρασκευάζεται το “ελατήριον”, ο αποξηραμένος στον ήλιο χυμός του καρπού, που θεωρούσε ότι βοηθά για πολλές αρρώστιες των ματιών, των δοντιών, των όγκων των αυτιών, την κώφωση, την ψώρα και άλλα.
Ο Θεόφραστος αναφέρει τις ρίζες της για την θεραπεία σε ψωρίαση των ζώων.
Οι αρχαίοι έκαναν μεγάλη χρήση του φυτού σαν δραστικού καθαρτικού χρησιμοποιώντας κυρίως κατά της υδρωπικίας, για τη θεραπεία της οποίας το χρησιμοποιούσαν και μεταγενέστεροι γιατροί, σε δόση 0,05 έως 0,15 γραμμάρια 2 με 3 φορές την ημέρα, ενωμένο με κάποια αρωματική ουσία.
Εκτιμήθηκε κυρίως για τη θεραπεία υδρωπικίας που συνοδεύει καρδιακά και νεφρικά νοσήματα.
Οι αρχαίοι χρησιμοποιούσαν ακόμη εξωτερικώς το χυμό για τη διάλυση αποστημάτων και άλλων όγκων.
Η πικραγγουριά για την εποχή που ανθίζει, από Ιούλιο μέχρι και μέσα Οκτωβρίου, την κάνει να είναι άριστο μελισσοκομικό φυτό βοηθητικής ανθοφορίας, διότι μας δίνει πολύτιμη ποσότητα γύρης και κάποιες ποσότητες νέκταρος.
Καθ’ όσον αυτό το διάστημα του καλοκαιριού και φθινοπώρου, σπανίζουν τα γυρεοδοτικά φυτά, θεωρείται πως είναι πολύ χρήσιμο φυτό.
Η γύρη έχει πορτοκαλοκίτρινο χρώμα και είναι πολύ θρεπτική, αυτό κάνει τα μελίσσια που ευρίσκονται κοντά σε εκτάσεις με πικραγγουριές να ανεβάζουν γόνους αλλά και να γεμίζουν τα πλαίσια με γύρη για χειμερινή χρήση ή μελλοντική επίσκεψη στο πεύκο.
Η πικραγγουριά χρησιμοποιεί έναν μοναδικό μηχανισμό άμυνας και αναπαραγωγής
Καθ’ όσον αυτό το διάστημα του καλοκαιριού και φθινοπώρου, σπανίζουν τα γυρεοδοτικά φυτά, θεωρείται πως είναι πολύ χρήσιμο φυτό.
Η γύρη έχει πορτοκαλοκίτρινο χρώμα και είναι πολύ θρεπτική, αυτό κάνει τα μελίσσια που ευρίσκονται κοντά σε εκτάσεις με πικραγγουριές να ανεβάζουν γόνους αλλά και να γεμίζουν τα πλαίσια με γύρη για χειμερινή χρήση ή μελλοντική επίσκεψη στο πεύκο.
Η πικραγγουριά χρησιμοποιεί έναν μοναδικό μηχανισμό άμυνας και αναπαραγωγής
ο καρπός λειτουργεί σαν φυσική “αντλία” εκτοξεύοντας τους σπόρους μακρυά από το βότανο, εξασφαλίζοντας την διάδοσή του!
πηγη: botanologia.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου